Nouvelles de l’ArM

Tekst in het Nederlands hieronder Chers Vous Tous, Veuillez trouver ci-dessous la 10ème édition des « Nouvelles diverses » – Avril 2026. Alors que nous approchons de l’aboutissement de la démarche parlementaire des Métis de Belgique (janvier/février 2027), la dynamique initiée en janvier 2015 demeure pleinement active et ne faiblit pas ! I. Suppléance des actes de naissance manquants chez les Métis coloniaux de Belgique En 2022, nous avions transmis au Gouvernement fédéral une estimation d’une cinquantaine de métis susceptibles d’entamer la procédure spéciale visant à obtenir un acte de naissance. Ce chiffre est aujourd’hui largement dépassé : on dénombre désormais environ septante personnes ayant mené la procédure à son terme. Cette progression s’explique notamment par la mise en place d’une procédure complémentaire, que nous avons développée au bénéfice de Métis de Belgique disposant de documents coloniaux d’état civil probants. Cette procédure complémentaire permet d’obtenir un acte de naissance authentique et digitalisé via la Banque de données des actes de l’état civil (BAEC), sans devoir recourir au Tribunal de la famille. L’ensemble des situations complexes a pu être résolu de manière définitive. Les corrections apportées aux nouveaux actes authentiques et digitalisés concernent notamment : la rectification des noms et prénoms afin de rétablir l’identité d’origine ; la correction ou la précision des dates de naissance (y compris le remplacement de dates fictives) ; la mention du nom du père ; l’obtention d’un acte de naissance, y compris dans des cas de perte de nationalité belge consécutive à un mariage. Certains métis ont, par ailleurs, bénéficié de cérémonies solennelles de remise d’actes de naissance : www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/12/01/metiskind-van-rwandese-moeder-en-belgische-vader-krijgt-na-69/ (NL) Ce travail particulièrement exigeant, tant sur le plan humain qu’administratif, mené entre 2021 et 2026, n’a été possible que grâce à une collaboration étroite et fraternelle avec Jacques Mbiye. II. Recouvrement / réattribution de la nationalité belge Fort de l’expertise acquise aux côtés de feu Maître Prosper Sendwe Kabongo, j’ai récemment pu obtenir, dans un délai particulièrement court et par voie administrative, la nationalité belge au profit d’un métis originaire de la région des Grands Lacs. III. Devoir de mémoire envers les anciens Plusieurs manifestations mémorielles ont été organisées ces dernières années en hommage à nos aînés, notamment : Augusta Chiwy, Johny Vosté et Fernand Van Horen (au Parlement européen, dans le cadre de la première Décennie internationale des personnes d’ascendance africaine 2015–2024) ; Georges Octors (à l’Hôtel de Ville de Bruxelles, lors des concerts annuels et de la remise du Prix Georges Octors) ; François Kamanda (à l’occasion du lancement par Eva Kamanda et Kristof Bohez de leur livre Une vie sous silence, à l’Hôtel de Ville de Bruxelles et à l’AfricaMuseum). Début mai, le Musée des Résistances à Anderlecht poursuivra cette dynamique en organisant une soirée, incluant la projection d’un documentaire, en hommage au résistant belgo-congolais André Liégeois. IV. Kits pédagogiques sur la colonisation et la ségrégation des Métis Des chercheurs de la Katholieke Universiteit Leuven (KUL) ont récemment publié, aux Leuven University Press, un dossier pédagogique comprenant notamment une étude sur l’identité des métis, enrichie de témoignages de métis coloniaux néerlandophones « déplacés ». Par ailleurs, la Fondation Roi Baudouin procède actuellement à une actualisation de ses outils pédagogiques relatifs à la colonisation belge et à la ségrégation des métis. Ces deux initiatives ont été mises en lien avec le projet de recherche « Résolution-Métis ». V. Colloques organisés par la University of St Andrews (Écosse) Les deux colloques organisés par la University of St Andrews à Bruxelles (novembre 2025) et à Kigali (janvier 2026), consacrés à « l’invisibilisation des mères africaines d’enfants métis coloniaux », ont rencontré un vif succès. Dans cette dynamique, un colloque en ligne sera organisé en mai prochain sur le thème : « Les Métis issus de la colonisation belge : histoires et héritages ». Ces initiatives devraient contribuer à mobiliser de nouveaux financements, à favoriser l’organisation d’événements similaires en RDC et au Burundi, et à stimuler la recherche académique internationale sur ces thématiques. VI. Les Métis de Belgique ont du talent Plusieurs Métis de Belgique se sont distinguées dernièrement : Aisling D’Hooghe, joueuse de hockey sur gazon et femme politique, a récemment publié Envers et contre tout, un ouvrage dans lequel elle revient sur sa carrière, son rêve olympique et son combat contre la maladie. Émilie-Flore Faignond, écrivaine et poétesse, est la marraine du « Prix littéraire Émilie-Flore Faignond », destiné à promouvoir la lecture, notamment auprès de la jeunesse en RDC. Une médiathèque portant son nom a été inaugurée à Kinshasa. Antoinette Uwonkunda (présidente de Métis du Monde) et Ella Ellesse (réalisatrice du film Sang mêlé) ont organisé, avec grand succès, la soirée « Métisse » du 30 janvier 2026 à Berchem-Sainte-Agathe, réunissant plus de 220 participants, avec la projection du film et une intervention en visioconférence de l’écrivain Gaël Faye. Pol Minguet, ancien conseiller juridique de l’AMB/MVB, exerce désormais comme juriste aux USA et également comme professeur à la School of Law de l’University of California, Berkeley. Léopold Kinet et Jean Vijdt (alias Jean Bosco Safari) ont contribué au succès de la soirée Vlaams-Rwandese du 17 mars 2026, organisée au profit de projets de développement au Rwanda, en collaboration avec la Commission de Solidarité Internationale de la Commune de Scheldewindeke. Kim Smouter, ancien directeur exécutif de l’European Network Against Racism (ENAR), a été sélectionné pour faire partie des 36 leaders européens du programme « Obama Foundation Leaders Europe » (2024–2025). Junior Mthombeni, directeur au Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS), a participé à l’adaptation française de la pièce Barber Shop Chronicles de l’auteur Inua Ellams, présentée avec succès à Kinshasa et à Liège. La pièce sera jouée à Bruxelles à partir de janvier 2027. Bien cordialement, François d’Adesky Vice-Président de l’Association Résolution Métis (ARM) _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ Beste allen, Gelieve hieronder de 10de editie van de “Diverse Nieuwsberichten” – april 2026 te vinden. Terwijl we de afronding van de parlementaire procedure met betrekking tot de Metissen van België (januari/februari 2027) naderen, blijft de dynamiek die in januari 2015 werd ingezet volledig actief en onverminderd voortbestaan! I. Vervanging van ontbrekende geboorteakten bij de koloniale Metissen van België In 2022 hadden wij aan de federale regering een raming bezorgd van een vijftigtal Métis die in aanmerking zouden kunnen komen om de bijzondere procedure tot het verkrijgen van een geboorteakte op te starten. Dit aantal is inmiddels ruimschoots overschreden: momenteel zijn er ongeveer zeventig personen die de procedure met succes hebben afgerond. Deze vooruitgang is onder meer te verklaren door de invoering van een aanvullende procedure, die wij hebben ontwikkeld ten behoeve van Metissen van België die beschikken over overtuigende koloniale burgerlijke stand-documenten. Deze aanvullende procedure maakt het mogelijk een authentieke en gedigitaliseerde geboorteakte te verkrijgen via de Databank van de Akten van de Burgerlijke Stand (DABS), zonder tussenkomst van de familierechtbank. Alle complexe dossiers konden definitief worden opgelost. De correcties die werden aangebracht aan de nieuwe authentieke en gedigitaliseerde akten hebben onder meer betrekking op: • de rechtzetting van namen en voornamen om de oorspronkelijke identiteit te herstellen; • de correctie of verduidelijking van geboortedata (met inbegrip van het vervangen van fictieve data); • de vermelding van de naam van de vader; • het verkrijgen van een geboorteakte, ook in gevallen van verlies van de Belgische nationaliteit als gevolg van een huwelijk. Sommige Metissen hebben bovendien kunnen deelnemen aan plechtige ceremonies waarbij hun geboorteakte officieel werd overhandigd: www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/12/01/metiskind-van-rwandese-moeder-en-belgische-vader-krijgt-na-69/ Dit bijzonder veeleisende werk, zowel op menselijk als administratief vlak, dat tussen 2021 en 2026 werd verricht, was enkel mogelijk dankzij een nauwe en broederlijke samenwerking met Jacques Mbiye. II. Herstel / (her)toekenning van de Belgische nationaliteit Gesterkt door de expertise die werd opgebouwd aan de zijde van wijlen Meester Prosper Sendwe Kabongo, heb ik recent, binnen een bijzonder korte termijn en via administratieve weg, de Belgische nationaliteit kunnen verkrijgen voor een Metis afkomstig uit de regio van de Grote Meren. III. Herinneringsplicht ten aanzien van de ouderen De voorbije jaren werden verschillende herdenkingsactiviteiten georganiseerd ter ere van onze ouderen, onder meer: • Augusta Chiwy, Johny Vosté en Fernand Van Horen (in het Europees Parlement, in het kader van het eerste Internationaal Decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst 2015–2024); • Georges Octors (in het Stadhuis van Brussel, tijdens de jaarlijkse concerten en de uitreiking van de Georges Octors-prijs); • François Kamanda (naar aanleiding van de lancering door Eva Kamanda en Kristof Bohez van hun boek Een verzwegen leven, in het Stadhuis van Brussel en in het AfricaMuseum). Begin mei zal het Verzetsmuseum in Anderlecht deze dynamiek voortzetten door de organisatie van een avond, met onder meer de vertoning van een documentaire, ter ere van de Belgisch-Congolese verzetsstrijder André Liégeois. IV. Educatieve pakketten over kolonisatie en segregatie van Metissen Onderzoekers van de Katholieke Universiteit Leuven (KUL) hebben recent bij Leuven University Press een educatief dossier gepubliceerd, dat onder meer een studie bevat over de identiteit van Metissen, aangevuld met getuigenissen van Nederlandstalige koloniale Metissen die werden “verplaatst”. Daarnaast werkt de Koning Boudewijnstichting momenteel aan een actualisering van haar educatieve instrumenten met betrekking tot de Belgische kolonisatie en de segregatie van Metissen. Deze twee initiatieven werden in verband gebracht met het onderzoeksproject “Resolutie-Metis”. V. Colloquia georganiseerd door de University of St Andrews (Schotland) De twee colloquia georganiseerd door de University of St Andrews in Brussel (november 2025) en in Kigali (januari 2026), gewijd aan de “onzichtbaarmaking van Afrikaanse moeders van koloniale Métis-kinderen”, kenden een groot succes. In dit kader zal in mei een online colloquium worden georganiseerd rond het thema: “De Metissen voortgekomen uit de Belgische kolonisatie: verhalen en erfenissen”. Deze initiatieven zouden moeten bijdragen tot het aantrekken van nieuwe financiering, het bevorderen van gelijkaardige evenementen in de DRC en Burundi, en het stimuleren van internationaal academisch onderzoek rond deze thema’s. VI. De Métis van België hebben talent Verschillende Métis van België hebben zich recent onderscheiden: • Aisling D’Hooghe, hockeyster en politica, publiceerde recent Envers et contre tout, een werk waarin zij terugblikt op haar carrière, haar olympische droom en haar strijd tegen ziekte. • Émilie-Flore Faignond, schrijfster en dichteres, is meter van de “Émilie-Flore Faignond Literatuurprijs”, bedoeld om het lezen te bevorderen, in het bijzonder bij jongeren in de DRC. In Kinshasa werd een mediatheek die haar naam draagt ingehuldigd. • Antoinette Uwonkunda (voorzitter van Métis du Monde) en Ella Ellesse (regisseur van de film Sang mêlé) organiseerden met groot succes de avond “Metissen” van 30 januari 2026 in Sint-Agatha-Berchem, met meer dan 220 deelnemers, inclusief de vertoning van de film en een videobijdrage van schrijver Gaël Faye. • Pol Minguet, voormalig juridisch adviseur van de AMB/MVB, is nu werkzaam als jurist in de VS en tevens professor aan de School of Law van de University of California, Berkeley. • Léopold Kinet en Jean Vijdt (alias Jean Bosco Safari) droegen bij aan het succes van de Vlaams-Rwandese avond van 17 maart 2026, georganiseerd ten voordele van ontwikkelingsprojecten in Rwanda, in samenwerking met de Commissie Internationale Solidariteit van de gemeente Scheldewindeke. • Kim Smouter, voormalig uitvoerend directeur van het European Network Against Racism (ENAR), werd geselecteerd als een van de 36 Europese leiders van het programma “Obama Foundation Leaders Europe” (2024–2025). • Junior Mthombeni, directeur bij de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS), werkte mee aan de Franse bewerking van het stuk Barber Shop Chronicles van auteur Inua Ellams, dat met succes werd opgevoerd in Kinshasa en Luik. Het stuk zal vanaf januari 2027 in Brussel worden gespeeld. Met vriendelijke groeten, François d’Adesky Vicevoorzitter van de Associatie Resolutie Metis (ARM)